Droom je ervan om het bedrijf waar je werkt zelf over te nemen? Dan kan een Management Buy-Out (MBO) een interessante route zijn. Je kent de organisatie, de klanten en de markt al maar de financiering blijkt in de praktijk vaak de grootste uitdaging.
Hoe overtuig je financiers dat jij als medewerker klaar bent om ondernemer te worden?
In dit artikel legt Ruud Sunder, adviseur zakelijke financieringen bij Credion uit hoe een MBO werkt en welke stappen je kunt zetten om de financiering succesvol rond te krijgen.
MBO’s nemen toe in een actieve overnamemarkt
De markt voor bedrijfsovernames is momenteel volop in beweging. Door vergrijzing onder ondernemers en toenemende schaalvergroting wisselen veel bedrijven van eigenaar. Vooral sectoren zoals ICT, accountancy, installatietechniek, transport en de uitzendbranche laten veel consolidatie zien.
De meeste transacties zijn strategische overnames tussen bedrijven onderling. Toch komt ook de Management Buy-Out steeds vaker voor: een overname waarbij medewerkers of het management zelf eigenaar worden.
Hoewel financiers een MBO doorgaans als risicovoller beschouwen dan een strategische overname, zijn er zeker goede financieringsmogelijkheden, mits het traject goed wordt voorbereid.
Wat is een Management Buy-Out?
Bij een Management Buy-Out neem je als medewerker of managementteam (een deel van) de aandelen over van de huidige eigenaar. Dit gebeurt vaak wanneer een ondernemer met pensioen gaat of zich wil terugtrekken.
Een belangrijk voordeel: jij kent het bedrijf al. Voor financiers betekent dit continuïteit en minder operationeel risico dan bij een externe koper (Management Buy-In).
Toch kijken geldverstrekkers kritisch naar onder andere:
- jouw ervaring en ondernemerskwaliteiten;
- de financiële prestaties van het bedrijf;
- de structuur van de overname;
- en de afspraken met de verkoper.
Let op bij het bepalen van de overnameprijs
De overnamesom ontstaat meestal in overleg tussen koper en verkoper. Soms wordt vooraf een bedrijfswaardering opgesteld door een accountant of valuator.
Belangrijk om te beseffen: een waardering is geen vaste waarheid, maar een opinie.
De uiteindelijke prijs hangt af van jouw plannen, risico’s en de voorwaarden die je afspreekt bijvoorbeeld over betalingsstructuur of betrokkenheid van de verkoper.
Hoe financier je een MBO?
Een MBO wordt zelden volledig uit eigen middelen betaald. In de praktijk bestaat de financiering vrijwel altijd uit een combinatie van verschillende bronnen.
1. Bankfinanciering
Banken beoordelen MBO-financieringen streng. Ze kijken vooral naar cashflow en managementervaring. Wanneer een bank financiert, ligt dit meestal rond twee tot maximaal 2,5 keer de EBITDA van het bedrijf.
Aanvullende financiering is daardoor vrijwel altijd nodig.
2. Crowdfunding
Wanneer banken terughoudend zijn of snelheid belangrijk is, kan crowdfunding uitkomst bieden. Alternatieve financiers kijken vaak anders naar risico’s en zekerheden.
Beschik je bijvoorbeeld over privévermogen of vastgoed als zekerheid, dan ontstaan vaak extra mogelijkheden.
3. Vendor loan (verkoperslening)
Bij een vendor loan financiert de verkoper een deel van de koopsom via een achtergestelde lening. Rente en aflossing vinden meestal pas plaats nadat bancaire financiering is afgelost.
Voor financiers is dit een sterk signaal: de verkoper behoudt vertrouwen in het bedrijf én in jou als opvolger.
4. Private investeerders
Informal investors, vaak ervaren (oud-)ondernemers, kunnen kapitaal én strategische ondersteuning bieden. Een goede persoonlijke klik en duidelijke aandeelhoudersafspraken zijn hierbij essentieel.
5. Regionale Ontwikkelingsmaatschappij (ROM)
Afhankelijk van de regio kan een ROM deelnemen in de financiering, bijvoorbeeld wanneer werkgelegenheid of regionale economische belangen een rol spelen. Hun deelname werkt vaak als katalysator voor andere financiers.
6. Eigen inbreng
Financiers verwachten vrijwel altijd dat je zelf investeert. Dit toont commitment en verlaagt het risico.
Eigen middelen kunnen ook afkomstig zijn van zogenoemde friends, fools & family. Wanneer deze achtergesteld worden ingebracht, tellen ze vaak mee als eigen vermogen.
De doorslaggevende factor bij een MBO: de gunfactor
Bij een Management Buy-Out draait financiering niet alleen om cijfers. Minstens zo belangrijk is het vertrouwen van de verkoper in jou als opvolger.
Financiers kijken daarom nadrukkelijk naar:
- blijft de verkoper tijdelijk betrokken?
- worden belangrijke klanten actief overgedragen?
- ondersteunt de verkoper financieel via een lening of earn-out?
- is de continuïteit van het bedrijf geborgd?
Een sterke relatie tussen koper en verkoper vergroot de kans op financiering aanzienlijk.
Structuren die financiers extra vertrouwen geven
Om risico’s te beperken, worden regelmatig aanvullende afspraken opgenomen in de dealstructuur.
Earn-out regeling
Bij een earn-out wordt een deel van de koopsom pas betaald wanneer toekomstige resultaten worden behaald. Hierdoor delen koper, verkoper en financiers het risico.
Daarnaast stimuleert het de verkoper om betrokken te blijven bij een succesvolle overdracht.
Managementovereenkomst
Vaak blijft de verkoper nog enige tijd actief als adviseur of manager. Dit geeft financiers vertrouwen dat kennis, klanten en processen goed worden overgedragen.
In recente MBO-trajecten blijkt deze combinatie, betrokken verkoper én vendor loan, regelmatig doorslaggevend voor goedkeuring van financiering.
Een MBO vraagt om een goede voorbereiding
Een Management Buy-Out kan een unieke kans zijn om ondernemer te worden binnen een vertrouwde organisatie.
Succes hangt echter sterk af van:
- een realistische overnamestructuur;
- een slimme financieringsmix;
- duidelijke afspraken met de verkoper;
- en een sterke gunfactor.
Wie dit zorgvuldig voorbereidt, vergroot aanzienlijk de kans dat financiers instappen.
Ruud Sunder
Credion