Een goed geregelde bedrijfsopvolging is de beste investering in de toekomst van uw familiebedrijf. Een investering die een ondernemer tweemaal doet; bij het overnemen van het bedrijf en bij het overdragen van het bedrijf.

De vormen van bedrijfsopvolging

  • opvolging door familieleden
  • verkoop aan een ander bedrijf
  • verkoop aan medewerkers (management buy out)
  • verkoop aan iemand van buiten (management buy in)
  • het bedrijf beëindigen

Fasen in het opvolgingsproces: Oriëntatiefase Belangrijke vragen:

  • wat willen we als familie met het bedrijf?
  • wat wil ik zelf als ondernemer?
  • wat zijn de ambities en de mogelijkheden van de opvolger(s)?
  • biedt het bedrijf voldoende perspectief om zelfstandig door te gaan?

Wat kunt u doen ter oriëntatie?

  • bezoeken bijeenkomsten om te kijken wat allemaal geregeld moet worden
  • praten met andere familiebedrijven hoe zij de opvolging geregeld hebben
  • het opzetten van een familieoverleg als platform voor afstemming en overleg
  • vaststellen spelregels voor opvolgingsproces en deze vastleggen in een familiestatuut of familieprotocol

Voorbereidingsfase

Belangrijke vragen:

  • met welke adviseur als vertrouwenspersoon het opvolgingsproces te plannen?
  • bij wie informatie te halen en ideeën te toetsen?
  • wanneer wilt u de leiding overdragen? en het eigendom?

Aandachtspunten:

  • uitzetten tijdpad
  • selecteren opvolger(s)
  • de onderneming overdraagbaar of verkoopklaar maken
  • adviseurs inschakelen
  • overleg met betrokken familieleden

Overdrachts- of overnamefase

 Belangrijke vragen:

  • wat is het bedrijf waard?
  • wat ga ik doen na de overdracht met al die vrije tijd?
  • hoe kan de opvolger de overname financieren?

Aandachtspunten:

  • vaststellen overnameprijs
  • financiering regelen
  • fiscale planning
  • informeren belanghebbenden

Afrondingsfase

Aandachtspunten:

  • afwikkeling overdracht
  • afbetaling overnamesom
  • opbrengst uit overdracht beleggen en beheren
  • erfgoedstrategie

Tips voor overdragers:

  • Begin tijdig, afhankelijk van de situatie tussen de 4 en 7 jaar voordat de ondernemer leiding en eigendom wil overdragen
  • Betrek familieleden bij het overdrachtsproces, vraag hun mening, houd ze op de hoogte en overleg voordat u beslissingen neemt
  • Schakel deskundigen in
  • Zorg voor een perspectief na de overdracht. Wat gaat u doen met de vrije tijd
  • Maak duidelijke afspraken over tijdstip van overdracht, taakverdeling en samenwerking met de opvolger(s), beoordeling van de opvolgers en overleg gedurende het opvolgingsproces

Tips voor opvolgers:

  • Ga eerst een aantal jaren in andere bedrijven werken alvorens in het familiebedrijf te stappen.
  • Overleg ook met broers en zusters die niet in de zaak werken.
  • Zet een voorbereidingstraject uit. Wat moet ik leren/ aan ervaring opdoen om straks met vertrouwen en kennis van zaken de leiding te kunnen overnemen.
  • Maak afspraken met de overdrager over taakverdeling, beoordeling, voortgang en tijdstip van overname.
  • Maak tijd en budget vrij voor het regelen van de bedrijfsovername. De investering is te belangrijk om er ‘even bij te doen’.
  • Oriënteer tijdig bij banken, adviseurs, notaris etc. wat de mogelijkheden zijn en wat er geregeld moet worden.