De handtekeningen zijn gezet, de champagne is op en maandag gaat de zaak gewoon weer open. Dan komt een vraag die tijdens een overnametraject soms te weinig aandacht krijgt: wie gaat het bedrijf straks leiden? Een Executive search bureau kan in beeld komen wanneer die persoon niet binnen de onderneming rondloopt. Zeker bij een vertrekkende eigenaar is de opvolging meer dan het invullen van een vacature.
Waarom is opvolging na een overname lastig?
Een eigenaar die twintig jaar aan het roer stond, laat meer achter dan een lege directeursstoel. Hij kent de grote klanten persoonlijk, weet welke medewerker extra aandacht nodig heeft en belt een leverancier zonder eerst een contract op te zoeken. Die kennis zit voor een flink deel in het hoofd van één persoon. Een nieuwe directeur moet dus niet alleen een bedrijf kunnen aansturen. Diegene stapt ook in een netwerk van gewoontes, relaties en verwachtingen.
Kan iemand uit het eigen team doorgroeien?
Dat is vaak de eerste vraag. Een interne kandidaat kent de klanten, collega's en bedrijfscultuur al. De overstap kan daardoor soepeler verlopen. Toch maakt een goede operationeel manager nog niet automatisch een goede algemeen directeur. De nieuwe rol kan vragen om ervaring met strategie, financiering, groei of het aansturen van een managementteam. Ook verandert de verhouding met collega's. Iemand die vrijdag nog naast het team zat, neemt maandag ineens besluiten over budgetten en functies.
Wanneer zoek je buiten het bedrijf?
Een externe kandidaat ligt voor de hand wanneer intern niemand klaarstaat voor de volgende fase. Dat gebeurt bijvoorbeeld bij familiebedrijven zonder opvolger, maar ook wanneer een investeerder een onderneming koopt en ander leiderschap zoekt. De functieomschrijving verdient dan extra aandacht. 'Ervaren directeur gezocht' zegt weinig. Moet iemand vooral rust bewaren? Een commerciële organisatie bouwen? Meerdere vestigingen samenbrengen? De onderneming klaarmaken voor verdere groei?
Wanneer begin je met zoeken?
Liever voordat de oude eigenaar zijn autosleutels inlevert. Een goede overdracht kost tijd. Klanten moeten kennismaken, medewerkers willen weten waar ze aan toe zijn en belangrijke dossiers vragen uitleg. Een overlap van oud en nieuw leiderschap kan daarbij helpen. Die periode hoeft niet eindeloos te duren. Te lang samen aan het stuur werkt juist verwarrend. Medewerkers moeten weten wie uiteindelijk beslist.
Wat maakt een opvolger passend?
Een cv vertelt vooral waar iemand eerder heeft gewerkt. Voor een bedrijf na een overname telt ook wat er de komende jaren moet gebeuren. De beste voorbereiding begint daarom al tijdens het overnameproces. Wie vroeg bepaalt welk leiderschap straks nodig is, voorkomt dat de directeursstoel pas aandacht krijgt wanneer hij leeg is.