Fase 1: Oriëntatie
Een bedrijfsoverdracht heeft vergaande gevolgen. Het is dan ook van cruciaalbelang dat u zich eerst uitgebreid oriënteert. In de eerste plaats op uwdoelstellingen, zowel op persoonlijk als op zakelijk gebied. Maar ook op deemoties die een bedrijfsoverdracht bij uzelf en eventueel bij andere betrokkenenlosmaakt. Als u deze zaken duidelijk in kaart heeft gebracht, stelt u eenoverdrachtsplan op. Dit is een heldere omschrijving van uw verkoopplannen.
Stap 1: Doelstellingen bepalen
De verkoop van uw bedrijf is een grote stap. Het is dan ook erg belangrijk dat udaar van tevoren goed over nadenkt. Over de overdracht zelf, maar vooral ookover de periode na de overdracht. Breng uw persoonlijke en zakelijkedoelstellingen zorgvuldig in beeld. Wees daarbij realistisch en probeer u alvastzo goed mogelijk in te leven in de situatie na de overdracht. Dat is niet alleeneen stimulatie voor uzelf, maar u voorkomt op deze manier ook dat u tijdens hetoverdrachtstraject nog gaat twijfelen.
Persoonlijke doelen
U heeft ongetwijfeld een goede reden om uw bedrijf te verkopen. Breng dezevoor uzelf nog eens duidelijk in kaart. Wilt u een nieuw bedrijf beginnen? Heeft ueen ander bedrijf op het oog? Gaat u met pensioen? Of misschien wilt u wel eenwereldreis gaan maken. Bedenk ook wanneer u wilt stoppen en welke gevolgenuw keuze heeft. Wat gaat u doen als u terugkomt van uw wereldreis? En wat alsu straks met pensioen bent? Kunt u genieten van de zeeën van tijd die u danheeft? Of bent u juist iemand die zich snel verveelt?Bespreek uw plannen ook met uw familieleden en houd hen op de hoogte van devoortgang van het proces. Dat is niet alleen prettig voor hen, het helpt ubovendien om de zaken nog eens goed voor uzelf op een rijtje te zetten. Ookkunt u overwegen om uw plannen met een mediator/coach te bespreken om deemotionele kant van de zaak eens vakkundig onder de loep te nemen.
Zakelijke doelen
Denk ook na over uw zakelijke belangen. Hoe zit het bijvoorbeeld met uwpensioenvoorziening? En hoeveel inkomen heeft u nodig na de overdracht?Bedenk of dit haalbaar is en waar de gelden vandaan komen. Ga ook nawanneer uw pensioen vrijkomt. En of u hierover nog belasting moet betalen.Denk ook alvast na over het moment van de overdracht. Is dit het aangewezenmoment om uw bedrijf te verkopen? Of brengt uw bedrijf over enkele jaren meerop? Uw accountant en uw verzekeraar helpen u graag bij het veiligstellen van uwfinanciële toekomst.
Noodscenario’s
Zoals hierboven is omschreven, is het verstandig om uzelf tijdig en goed teoriënteren op de bedrijfsoverdracht. Daarbij is het belangrijk om ook eens na tedenken over noodscenario’s. Het kan bijvoorbeeld voorkomen dat u vroegtijdigoverlijdt of arbeidsongeschikt wordt. Wat gebeurt er dan? En hoe groot is dekans dat uw familie in deze gevallen in de problemen komt? Het is zinvol omdeze zaken vast te leggen in een noodplan. Als u dit niet doet, is de kans grootdat uw bedrijf plotsklaps ophoudt te bestaan. Voor sturing en begeleiding op ditgebied kunt u terecht bij uw accountant.
Het is belangrijk dat u in deze fase naar de toekomst kijkt. Wat komt er allemaal kijken bij de verkoop? Hoe maakt u uw bedrijf verkoopklaar? Denk ook alvast naover de waarde. En over het voortbestaan van het bedrijf en de toekomst van uwwerknemers. Bij deze eerste oriëntatie is de hulp van specialisten erg waardevol.Zij wijzen u op de verschillende aandachtspunten. Ook helpen zij u, afhankelijkvan hun expertise, bij het bepalen van de strategie en het uitzetten van eentijdlijn.
Stap 2: Emoties bespreken
Uw doelstellingen zijn helder. Besteed nu aandacht aan de emotionele kant vande overdracht. Afstand doen van het eigen bedrijf blijkt voor veel ondernemersimmers moeilijker dan verwacht. Uw emoties onderdrukken is geen optie; dit leidtjuist vaak tot vertraging in een later stadium van het overdrachtstraject doordatde emoties toch opspelen. Schuif uw emoties daarom vooral in het begin van hettraject niet aan de kant, maar maak er juist tijd voor vrij en bespreek ze metfamilie of vrienden. In het vervolg van het traject heeft u hiervan veel profijt.
Familiebedrijven
Bent u de eigenaar van een familiebedrijf? Realiseert u zich dan dat deoverdracht ook voor uw familie een emotionele gebeurtenis is. Neem uitgebreidde tijd voor het bespreken van de emoties. Ga moeilijke vragen niet uit de weg,maar maak deze juist bespreekbaar. Het overdrachtstraject is voor iedereen eenspannende periode. Voor uzelf en uw familie, maar ook voor uw werknemers. Zijweten immers vaak niet of ze hun baan kunnen behouden. Verminder dezeonzekerheid: informeer uw werknemers tijdig en duidelijk over de overdracht ende gevolgen ervan. Uw overnameadviseur geeft u graag advies over de juisteaanpak.
Stap 3: Oriënterende gesprekken
U heeft zich uitgebreid georiënteerd op uw doelstellingen en de emotionelegevolgen van de bedrijfsoverdracht. Bent u er nog steeds van overtuigd dat hetverkopen van uw bedrijf de juiste stap is? Dan is het verstandig om nu alvastcontact te zoeken met de partijen die u gedurende het overdrachtstraject nodigheeft. Maak afspraken met de verschillende specialisten en zorg ervoor dat utijdens deze oriënterende gesprekken goed wordt geïformeerd. Bijvoorbeeld overde manier waarop deze specialisten u van dienst kunnen zijn en welke werkwijzeze hanteren.
Hieronder ziet u welke specialisten u tijdens het overnametraject nodig kunthebben. Benader per specialisatie ten minste één organisatie. Zo krijgt u eengoed beeld van de diensten van de specialisten. Bovendien kunt u deverschillende aanbieders op deze manier met elkaar vergelijken.
- accountant
- bank
- verzekeraar
- jurist / advocaat
- fiscalist
- overnameadviseur
- taxateur
- notaris
- mediators
Stap 4: Overdrachtsplan
De laatste stap in de oriëntatiefase is het maken van een overdrachtsplan. Ditdocument maakt uw verkoopplannen helder en inzichtelijk. Zo maakt ubijvoorbeeld duidelijk wat u precies te koop aanbiedt. U geeft aan wat uwdoelstellingen zijn en op welke manier u op zoek gaat naar een koper. Hetoverdrachtsplan biedt in de eerste plaats houvast voor uzelf, maar geeft ooksteun aan anderen die bij de overdracht betrokken zijn, zoals adviseurs,potentiële kopers en uw familieleden.
Het overdrachtsplan bevat in elk geval de volgende informatie:
- belangrijke informatie over het bedrijf, zoals sterktes, zwaktes,kansen en bedreigingen;
- uw doelstellingen;
- beschrijving van de wijze waarop u op zoek gaat naar een koper;
- ontwikkelingen om rekening mee te houden;
- de winstverwachting voor de lange termijn.
Wees kritisch bij het opstellen van het overdrachtsplan. Stel uzelf veel vragen enprobeer zo volledig mogelijk te zijn in uw omschrijvingen. Voeg bovendien eenduidelijke planning toe en geef per onderdeel aan wanneer u welke actie moetondernemen. Uw overnameadviseur is u graag van dienst bij het opstellen vaneen overdrachtsplan.